Rozwój ruchowy

Nie mogę się doczekać, aż zrobisz następny krok.

Zaburzenia rozwoju ruchowego u najmłodszych

Dobra znajomość podstawowych etapów rozwoju ruchowego maleństwa pozwala rodzicom na wczesne wykrywanie nieprawidłowości. Jakie odchylenia od normy powinny zwrócić ich uwagę?

Organizm człowieka jest tak mądrze skonstruowany, że niektóre nieprawidłowości potrafi "naprawić" sam. Dotyczy to także zaburzeń ruchowych – pewne z nich mogą minąć bez konieczności rehabilitacji, z innymi nie poradzimy sobie bez pomocy specjalisty. Niezwykle ważne jest to, aby wychwycić je jak najwcześniej, ponieważ utrwalone złe wzorce ruchowe często są niemożliwe do całkowitego wyeliminowania.

Przyczyny nieprawidłowości

Na rozwój psychoruchowy dziecka największy wpływ na układ nerwowy. Dlaczego? Ponieważ każdy ruch uruchamia setki różnych połączeń nerwowych, a każda zmiana postawy sprawia, że bodźce właśnie za pomocą nerwów docierają do mózgu. Kiedy na ich drodze "coś stanie", dochodzi do nieprawidłowej reakcji organizmu. Dlatego przy ocenie zaburzeń ruchowych uwagę zwraca się przede wszystkim na organ osiowy, czyli na odcinek głowy wraz z kręgosłupem. Na szczęście odpowiednia rehabilitacja potrafi sprawić, że po jakimś czasie (to indywidualna sprawa u każdego dziecka) będą widoczne pozytywne zmiany w zakresie wykonywanych ruchów.

Objawy zaburzeń

Prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń ze strony ośrodkowego układu nerwowego zależne jest od stwierdzonych u dziecka czynników ryzyka okołoporodowego. Niektóre objawy są widoczne już u noworodków, inne mogą się stać się zauważalne np. dopiero w wieku przedszkolnym. Jakie więc sygnały powinny wzmóc czujność rodziców?

  • u noworodka są to: długo utrzymujący się płacz, który nie ma żadnej wytłumaczalnej przyczyny, trudności z ssaniem oraz połykaniem, a także częste ulewanie się bądź wymioty, kłopoty mięśniowe, w tym nadmierna wiotkość lub wzmożone napięcie, a także stale zaciśnięte pięści (ze schowanym kciukiem);
  • u niemowlęcia zaś: opóźnione bądź nieprawidłowe nabywanie kolejnych umiejętności ruchowych, a wśród nich m.in. brak podnoszenia główki, gdy bobas leży na brzuszku, opadanie główki, umiejętność stania bez wcześniejszego opanowania siedzenia bez podparcia czy przedłużone pełzanie bez raczkowania. Do tego dochodzi także wzmożone napięcie mięśni grzbietu i uporczywe krzyżowanie nóg.

Rodzice muszą także pamiętać, że rozwój ruchowy jest bezpośrednio powiązany z rozwojem poznawczym czy emocjonalnym, dlatego często mówi się o rozwoju psychoruchowym. Innymi słowy braki w rozwoju ruchowym mogą być zwiastunem opóźnień w ogólnym rozwoju dziecka. Co powinno zwrócić uwagę mamy i taty? Niepokojące objawy to m.in.: małe zainteresowanie otoczeniem i zabawkami, częsty głośny krzyk bez wyraźnego powodu, zaburzenia snu (np. czuwanie w nocy kosztem spania w dzień), brak kontaktu wzrokowego czy oczopląs u maluszka powyżej 3. miesięcy. Natomiast jeśli chodzi o dzieci między 1. a 3. rokiem życia, to należy szukać pomocy u specjalisty, jeśli malec: nie chwyta przedmiotów kciukiem i palcem wskazującym (brak chwytu piąstkowego), nie naśladuje dźwięków i gestów dorosłych, nie bawi się zabawkami zgodnie z ich przeznaczeniem, często kiwa się w przód i w tył dłuższy czas, nie umie ułożyć się, będąc noszonym na rękach, jest nadmiernie spokojny (tak, że nie sygnalizuje swoich potrzeb) lub wręcz przeciwnie – jest hiperaktywny i nie wykazuje oznak zmęczenia.

Więcej artykułów na temat rozwoju dziecka znajdziesz na Enfamil.pl

powrót do listy artykułów