Rozwój komunikacyjny

Nie mogę się doczekać, aż powiesz to najważniejsze słowo.

Normy rozwojowe, czyli jak przebiega "książkowy" rozwój mowy dziecka

Jeśli rodzice wiedzą, jak powinien prawidłowo przebiegać proces nauki mowy i co ich bobas powinien potrafić na danym etapie życia, łatwiej dostrzegą ewentualne nieprawidłowości. Dlatego przedstawiamy dziś tzw. normy rozwojowe stanowiące dla opiekunów istotny punkt odniesienia.

Nauka mowy u dziecka przebiega etapami. Każdy z nich ma swą nazwę (melodii, wyrazu, zdania, swoistej mowy dziecięcej) i każdy powinien trwać odpowiednią ilość czasu, w którym dziecko powinno osiągać pewne umiejętności. Naukę mowy można oczywiście stymulować, ale nie wolno wymagać od dziecka więcej, nakłaniając np. do wymowy głosek, które, wg norm, opanuje za jakiś czas.

Oto normy rozwojowe w aspekcie nauki mowy w okresie 0-5 lat.

0-1 r.ż.
Do ukończenia pierwszego roku życia dziecko komunikuje się z dorosłymi początkowo za pomocą krzyku (okrzyków naturalnych), potem głuży i gaworzy, by wreszcie wypowiedzieć pierwsze słowa, jak "mama" czy "baba" (zbitki takich samych sylab). Nieodzowną częścią tej komunikacji są także gesty i mimika. Niezwykle ważne jest, aby w tym okresie mieć pewność, że bobas słyszy i czy nawiązuje kontakt z otoczeniem. Warto także mówić do dziecka w każdej możliwej chwili, jeśli nawet malec by jedynie słuchał, jak mówimy do siebie (tzw. protodialog).

1-2 r.ż.
Malec w tym okresie nauki mowy zna i używa już prawie wszystkich samogłosek, za wyjątkiem tych nosowych, czyli "ą" i "ę". Zna już także niektóre spółgłoski ("p", "b", "m", "t", "d", "n", "k", "ś", "ź", "ć", "dź", "ch"), a swoje wypowiedzi różnicuje za pomocą melodii i akcentu. Pozostałe spółgłoski zastępuje innymi i wypowiada się jednowyrazowo. U dziecka w tym wieku "sok" może być "siokiem", "żaba" – "ziabą" a "fasola" – "chasiolą". Jeśli zaś z danego słowa ma kłopot z konkretnymi głoskami... omija je i stąd "kaczka" staję się np. "kaką".

3 r.ż.
Trzylatek stosuje już więcej form językowych. Porozumiewa się prostymi zdaniami, np. "Mama chodź", a także zna i wymawia wszystkie samogłoski i spółgłoski ("p", "pi", "b", "bi", "m", "mi", "n," "ni", "f", "fi", "w", "wi", "t", "d", "n", "l", "li", "ś", "ź", "dź", "j", "k", "ki", "g", "gi", "ch").

4 r.ż.
W czwartym roku życia maluch do swoich umiejętności "dorzuca" wymowę głosek "s", "z", "c" i "dz", różnicuje "k" od "ki" i "g" od "gi", ale nadal może zamieniać "i" na "j". Jednocześnie głoski "sz" czy "ż" może zamieniać na "s" czy "z". Zna już ok. 1500 -2000 wyrazów.

5-6 r.ż.
Do ukończenia szóstego roku życia dziecko wymawia głoski nosowe "ą" i "ę", natomiast nie musi jeszcze potrafić wymawiać literki "r". Zna już także ok. 3 tysięcy słów.

UWAGA: Jak zaznaczaliśmy, są to normy rozwojowe, a tempo rozwoju mowy jest indywidualne. O ile dziecko ma prawidłowy słuch i nie odnotowano przeszkód anatomicznych, dopuszcza się półroczne, a po konsultacji z logopedą – nawet roczne przesunięcie. Stopień rozwoju mowy w danym momencie zależy bowiem od różnych czynników, w tym od psychofizycznego rozwój dziecka oraz wpływu środowiska.

Więcej artykułów na temat rozwoju dziecka znajdziesz na Enfamil.pl

powrót do listy artykułów