Czego uczy się dziecko w 1. roku życia?

1. rok życia jest kluczowy dla rozwoju człowieka: to właśnie wtedy dziecko uczy się wszystkiego, co najważniejsze. Potem będzie już tylko te umiejętności szlifować.

Po przyjściu na świat dziecko musi przystosować się do życia w zupełnie nowych warunkach – do nowego sposobu oddychania i jedzenia, do innych niż w brzuchu mamy (i ciągle się zmieniających!) temperatur, do światła i wielu innych rzeczy, z którymi wcześniej nie miało do czynienia. Dostosowywanie się do nowych warunków zajmuje mu mniej więcej miesiąc, choć oczywiście na tym nie koniec nauki.

W ciągu 1. roku dziecko uczy się …

…porozumiewania z innymi ludźmi
Niemowlę szybko odkrywa, że nie jest na świecie samo i że jest w stanie porozumieć się z ludźmi, którzy je otaczają. Na początku przywołuje ich płaczem, potem trenuje także inne pozawerbalne formy komunikacji: odpowiada uśmiechem na ich uśmiech, naśladuje ich mimikę, „mówi” całym ciałem. Mając mniej więcej pół roku, orientuje się, że może „rozmawiać”, powtarzając sylaby, choć jeszcze nie wie, co one znaczą. Pod koniec 1. roku zaczyna komunikować się przy pomocy słów.

Zobacz także: link do tekstu o nauce mowy

…kontrolowania własnego ciała i poruszania się
W ciągu zaledwie roku dziecko pokonuje ogromny dystans: z istoty, która nie potrafi poradzić sobie z grawitacją i nie ma wpływu na to, co robią jej ręce, nogi i inne części ciała (jest we władzy wrodzonych odruchów), zmienia się w kogoś, kto może sterować ciałem zgodnie ze swoją wolą (i np. pójść – choćby na czworakach – tam, gdzie chce) i utrzymać właściwą gatunkowi ludzkiemu pionową pozycję. To, jak dużo się zmienia w ciągu 12 miesięcy, szczególnie wyraźnie widać na przykładzie rąk. Noworodek nie wie nawet, że je ma, a pod koniec roku potrafi już podnieść z podłogi malutki paproszek przy pomocy kciuka i palca wskazującego.

Sprawdź, co warto wiedzieć o rozwoju ruchowym (link do tekstu na ten temat)

...tego, że jest odrębną istotą
Nowo narodzony człowiek nie wie, że on i świat to nie to samo. Pojmie to, mając mniej więcej pół roku, ale od pierwszych dni zbiera doświadczenia, które doprowadzą go do tego odkrycia. Na początku swojej odrębności doświadcza poprzez ciało: raz jest mu cieplej, raz chłodniej, raz bywa głodny, innym razem najedzony.

…tego, że świat jest interesujący
Noworodek interesuje się jedynie tym, co ma przed samym noskiem. Wiedza o tym, co znajduje się dalej, nie jest mu jeszcze potrzebna. Sytuacja zmienia się jednak bardzo szybko. W miarę jak dziecko dojrzewa, coraz więcej dostrzega i coraz więcej rzeczy budzi jego ciekawość. Niemowlę, które potrafi już choć trochę zapanować nad ciałem, zaczyna badać świat tak, jak na danym etapie potrafi – a z czasem potrafi coraz więcej. Gdy tylko nauczy się przemieszczać, rusza na podbój otoczenia i w miarę rozwoju fizycznego zapuszcza się coraz dalej. Jego świat staje się coraz większy i coraz bardziej dostępny.

…miłości do bliskich
Od początku jesteś dla dziecka wyjątkowa: rozpoznaje barwę Twojego głosu, rytm serca, zapach. Z czasem odkrywa, że nie każda osoba, która się nad nim pochyla, jest Tobą i że istniejesz także wtedy, gdy Cię przy nim nie ma. Gdy Cię nie widzi, tęskni. Gdy jesteś i się z nim bawisz, jest szczęśliwe. Po prostu kocha.

To oczywiście nie wszystko, czego uczy się i co odkrywa dziecko w 1. roku życia. Jego rozwój w tym okresie jest tak intensywny i złożony, że naukowcy opisują go w grubych tomach. To fascynujący, absolutnie niepowtarzalny etap życia, dlatego maluszka warto bardzo uważnie obserwować.