7 rzeczy, które trzeba wiedzieć o rozwoju ruchowym niemowlaka

Zanim Twoje dziecko postawi swój pierwszy krok, musi nauczyć się panować nad własnym ciałem. Jak to się odbywa?

W poradnikach i internecie można znaleźć tabelki, w których czarno na białym napisano, że miesięczne dziecko powinno już umieć to, trzymiesięczne tamto, a sześciomiesięczne siamto. To jednak nie wszystko. Co jeszcze warto wiedzieć o rozwoju ruchowym?

1. Noworodek reaguje na bodźce odruchowo

Jeśli włożysz mu do ręki grzechotkę, zaciśnie na niej paluszki, ale nie potrafi po nią sam sięgnąć, a jego ruch nie jest celowy. To dlatego, że nie umie jeszcze sterować swoim ciałem.

2. Rozwój ruchowy zaczyna się od nauki kontrolowania oczu i głowy

Najpierw bobas uczy się panować nad ruchami gałek ocznych oraz unosić i utrzymywać główkę, dopiero później ćwiczy inne umiejętności. Można powiedzieć, że rozwija się w dół i na boki: najpierw zdobywa kontrolę nad tułowiem, dopiero potem nad biodrami i stopami, wcześniej zaczyna panować nad barkami niż ramionami, łokciami, dłońmi i – z nimi jest najtrudniej – paluszkami.

3. Nie da się pójść na skróty

Po pierwsze, do każdego kolejnego kroku dziecko musi dojrzeć. Po drugie, nie da się niczego pominąć, bo prostsze ruchy są bazą dla bardziej skomplikowanych (np. żeby dziecko nauczyło się samodzielnie siadać, musi wcześniej opanować obrót). Po trzecie, niczego nie wolno na siłę przyspieszać, bo wtrącanie się w wymyślony przez naturę harmonogram przynosi więcej szkody niż pożytku (np. przedwczesne sadzanie dziecka może prowadzić do problemów z kręgosłupem, bo mięśnie, które go podtrzymują, są jeszcze zbyt słabe).

4. Tempo rozwoju mamy zapisane w genach…

Dlatego jedne dzieci uczą się obracać, pełzać, raczkować i chodzić szybciej, inne później.

5. … jednak rozwój ruchowy dziecka zależy także od nas

W rozwoju ruchowym pomaga:

  • poczucie bezpieczeństwa;
  • swoboda ruchu (np. możliwość zabawy na rozłożonej na podłodze macie, wygodne, nieograniczające ruchów ubrania);
  • ciekawe, zachęcające do działania (a więc wysiłku) otoczenie.

6. Duże opóźnienia w rozwoju ruchowym wymagają wizyty u lekarza

Zdarza się, że za dużymi opóźnieniami w rozwoju ruchowym kryją się problemy z układem nerwowym. Dziecku można pomóc dzięki specjalnym ćwiczeniom, ale trzeba to robić, gdy jest małe i jego mózg jest jeszcze bardzo plastyczny. Im szybciej zacznie się rehabilitację, tym lepsze są jej efekty. Z niemowlęciem trzeba iść do lekarza między innymi gdy:

  • pod koniec 1. miesiąca życia ma mięśnie napięte tak mocno, że trudno założyć mu ubranie;
  • pod koniec 3. miesiąca podczas podciągania za rączki z pozycji leżącej główka opada w tył;
  • pod koniec 6. miesiąca dziecko nie przekręca się na boki.

Opóźnienie w rozwoju ruchowym może mieć oczywiście także wiele innych przyczyn.

7. Pulchne dzieci mogą rozwijać się nieco wolniej niż ich szczupli rówieśnicy, ponieważ trudniej im zapanować nad ciałem, które ma ponadprzeciętną wagę.